نردبام آسمان

عقول که به نظر حکمای مشا ،تعداد آنها ده تاست وبه نظر شیخ الرئیس هیچ ضرورتی ندارد که در عدد ده ،محدود شوند،بلکه ممکن است بیشتر باشند وشمار آنها بر ما معلوم نیست.شیخ اشراق هم تصریح کرده است که عدد آنها از ده،بیست ،صدو دویست بیشتر است.(1)

اما اینکه مراتب عقول بر چه تستسی است باید دانست در جهان بینی فلسفی اساس جهان بر کثرت وتمایز استوار است،ولذا وحدت واجب ،وحدت عددی بوده طبق قاعده ی«الواحد لایصدر عنه الا الواحد»از آن مبدا واحد یک معلول که وحدتش وحدت عددی است صادر می گردد واز معلول اول که یک «عقل»است عقل دیگری پدید می آید که با عقل اول دارای تمایز نوعی است؛یعنی هر یک از آن دو پدیده نوع جداگانه ی منحصر به یک فردند وهمینطور تا جهان ماده ،پدیده ها همه از یکدیگر جدا ومتمایزند.

اما ازنظر عرفا اساس هستی وهستی شناسی بر وحدت استوار است.(2)

۱-احمد،بهشتی،تجرید(شرح نمط هفتم از کتاب «الاشارات والتنبیهات»شیخ الرئیس)،قم،بوستان کتاب،چاپ اول 1385،ص39-37

2-یحیی یثربی ،عرفان نظری ،قم،مرکز انتشارات  دفتر تبلیغات اسلامی ،چاپ اول ،پاییز 1372 ،ص336-335